Daklekkage herkennen: de tekens, de plekken en wat je eerst doet

Daklekkage herken je binnen aan vochtplekken, bladderende verf en een muffe geur, en buiten aan losse naden, scheuren, verschoven pannen en blijvende plassen. De vlek zit zelden onder het lek: water loopt eerst over balken en folie. Eén lek bij een aansluiting repareer je, een versleten dak dat overal lekt vervang je.

Een lekkend dak merk je meestal pas als er binnen iets te zien is. Dan is het water vaak al een tijd onderweg. Hoe eerder je het lek vindt, hoe kleiner de schade aan hout, isolatie en plafond. In dit artikel lees je welke tekens je binnen en buiten ziet, waar een dak meestal lekt, wat je meteen doet en hoe je beslist tussen repareren en vervangen.

De tekens binnen

• Een vlek op het plafond of de schuine wand. Vaak bruin of geel, met een donkere rand. Groeit hij na een regenbui, dan komt er nog water bij.
• Bladderende verf of loslatend behang bij een dakraam, een schoorsteen of de overgang van wand naar dak.
• Natte of donkere plekken op zolder: op het dakbeschot, op de balken of op de isolatie.
• Schimmel en een muffe geur in een ruimte direct onder het dak.
• Druppels langs een lamp, een dakraam of een leiding die door het dak gaat.

Kijk na een flinke bui met een zaklamp op zolder of in de ruimte onder een plat dak. Natte plekken zie je dan beter dan op een droge dag.

De tekens buiten

Op het dak zelf zoek je naar beschadigingen. Ga niet zelf het dak op bij regen, wind of gladheid. Vaak zie je veel vanaf een raam, een balkon of de straat.

• Plat dak: naden die openstaan, scheuren in bitumen, blazen onder de dakbedekking, plassen die dagen blijven staan, een verstopte afvoer of een losse daktrim.
• Hellend dak: verschoven, gebroken of ontbrekende pannen, losse loodslabben of zinken stroken bij de schoorsteen, mos dat pannen omhoog duwt, een volle dakgoot.
• Aansluitingen: kitranden die gescheurd zijn rond een dakraam, een dakkapel of een doorvoer voor een afvoer of ventilatie.

De vijf plekken waar het meestal misgaat

1. Rond de schoorsteen. De aansluiting tussen metselwerk en dak werkt mee met warmte en kou en gaat op den duur open.
2. Bij een dakkapel of dakraam. Hier komen twee materialen samen. Milieu Centraal noemt EPDM de voorkeur voor de waterdichte aansluiting tussen dakkapel en dak.^MC
3. De naden van een plat dak. Bij bitumen liggen banen over elkaar. Een naad die loslaat is een klassiek lek.
4. De afvoer en de dakgoot. Bladeren en mos houden het water tegen. Het water zoekt dan een andere weg, vaak onder de rand door.
5. De dakrand. Is de rand te laag, dan loopt water bij harde wind over de rand. Na isoleren moet de dakrand volgens Milieu Centraal minstens 10 cm hoog zijn.^MC

Waarom de vlek niet onder het lek zit

Water dat door een pan of naad komt, valt niet recht naar beneden. Het loopt over de folie, langs een balk of over de onderkant van het dakbeschot tot het ergens kan druppelen. Een vlek bij de muur kan dus komen van een lek een meter hoger, bij de schoorsteen. Een dakdekker zoekt daarom van de vlek omhoog, tegen de helling in.

Niet elke natte plek is een lek. In een koude periode kan vocht uit het huis condenseren tegen de koude onderkant van het dak. Dat zie je vaak als druppels over een groot deel van het dak, ook op droge dagen. Twijfel je, laat het dan beoordelen. De oplossing is dan ventileren of isoleren, niet een nieuw dak.

Wat je meteen doet

1. Zet een emmer of bak onder de druppel en leg handdoeken neer.
2. Lekt het bij een lamp of stopcontact, zet dan de groep in de meterkast uit.
3. Maak foto's van de vlek, binnen en buiten, met de datum. Die heb je nodig voor de dakdekker en de verzekeraar.
4. Haal natte spullen weg van zolder en laat de ruimte luchten.
5. Bel een dakdekker. Vraag of hij eerst het lek zoekt en dan een prijs geeft voor de reparatie.
6. Meld de schade bij je verzekeraar en lees in je polis wat wel en niet gedekt is.

Is je dak of schuur gedekt met golfplaten of leien uit een oudere periode, ga er dan niet zelf aan breken of zagen. Er kan asbest in zitten. Bij een beschadigd asbestdak moet een gecertificeerd bedrijf het werk doen.^{Rijksoverheid} Meer in onderhoud en regels.

Repareren of vervangen?

De leeftijd van je dak helpt bij de keuze. RVO houdt deze gemiddelde technische levensduur aan voor de buitenkant van een dak:^RVO

Een jong dak met één lek bij de schoorsteen laat je repareren. Een dak dat rond die leeftijd zit en op meerdere plekken lekt, kun je beter vervangen. Dan doe je het in één keer goed, en kun je meteen isoleren. Milieu Centraal noemt het vervangen van de dakbedekking het beste moment om een plat dak te isoleren.^MC Wat dat kost, lees je in wat kost dakbedekking vervangen. Welke bedekking je kiest bij een plat dak, staat in bitumen, EPDM of PVC.

Lekkage voorkomen

• Maak goten en afvoeren in het najaar leeg, na het vallen van de bladeren.
• Kijk na een storm vanaf de straat of er pannen verschoven zijn.
• Laat mos op pannen en op een plat dak niet jaren groeien.
• Laat kitranden bij dakramen en de schoorsteen controleren als je toch een dakdekker op het dak hebt.

Veelgestelde vragen

Hoe vind ik waar mijn dak lekt?

Begin bij de vlek en zoek omhoog, tegen de helling in. Kijk vooral bij de schoorsteen, dakramen, een dakkapel, de naden van een plat dak en de afvoer.

Is een vochtplek op zolder altijd een lek?

Nee. In de winter kan vocht uit huis condenseren tegen de koude onderkant van het dak. Druppels over een groot oppervlak, ook bij droog weer, wijzen eerder op condens.

Wanneer vervang ik het hele dak?

Als het dak op meerdere plekken lekt en rond de gemiddelde levensduur zit: 25 jaar voor een plat dak, 40 jaar voor een hellend dak volgens RVO.^RVO

Mag ik een kapotte golfplaat zelf weghalen?

Niet als er asbest in kan zitten en de plaat beschadigd is. Dan moet een gecertificeerd bedrijf het doen.^{Rijksoverheid}